Procedure: aantonen microbiologische beheersing

Hierbij een voorbeeldprocedure voor bedrijven omtrent de aantoonbare beheersing van de microbiologische gesteldheid van de producten, omgeving en de handen.

Onderdeel van onze veel gestelde vragen | Bekijk alle FAQ of zoek op onderwerp.

Doel en reikwijdte

Het doel van deze is de aantoonbare beheersing van de microbiologische gesteldheid van de producten, omgeving en de handen (materialen, materieel, & mens). De procedure omvat het traject van monstername, analyse, registratie en verwerking van resultaten en registratie van maatregelen, genomen naar aanleiding van wetgeving, en trends.

Definities

Micro-organismen
Bacteriën, gisten en schimmels, e.d.
Materieel
Duurzame productiehulpmiddelen als machines, transportmiddelen en lopende banden
Contramonster
Een monster dat achter de hand wordt gehouden, zonder dat van tevoren duidelijk is of, en zo ja, welke analyses hiermee zullen worden uitgevoerd
Microbiologisch houdbaarheidsonderzoek Een vorm van productonderzoek waarbij de bewaartermijn wordt bepaald of bevestigd
kve
Kolonie vormende eenheden, telling van micro-organismen

Verantwoordelijk

Proces
Verantwoordelijk
Uitvoerend
Ondersteunend
ProcesverantwoordelijkeQA- managerQA medewerker

Procedure

Het microbiologisch onderzoek wordt gepland op basis van het jaarplan. Hierin is de minimale frequentie beschreven van de verschillende onderzoeken. Het microbiologisch onderzoek kan worden opgesplitst in productonderzoek (materialen; grondstof, halffabricaat of eindproduct), omgevingsonderzoek (materieel, lucht, ruimten) en onderzoek van handen en handschoenen (mens). Al het microbiologische en onderzoek wordt uitbesteed. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een extern . Hiervoor wordt jaarlijks een bemonsterins- en onderzoekschema opgesteld door de QA-manager en zijn medewerkers.

Productonderzoek

Op basis van een jaarplan dat gebaseerd is op de EU Verordening (EG) 2073/2005 worden een aantal producten onderzocht die passen in die reeks. Verder worden door middel van iMIS een aantal inspecties afgeschoten die op artikelniveau werden vastgelegd. De (contra)monsters worden vervolgens bij binnenkomst of productie genomen en op het magazijn van de afdeling QA gezet. De contramonsters worden ten minste bewaard tot de tht datum.

Uit de voorraad contramonsters worden, conform het monsterplan, monsters genomen. Deze worden door een extern laboratorium geanalyseerd. Ook is het mogelijk dat medewerkers van de afdeling QA monsters nemen tijdens productie. De norm waartegen wordt getoetst wordt gegeven in de productspecificatie van het betreffende artikel. De resultaten van het onderzoek worden beoordeeld en gearchiveerd. Indien gewenst kan een onderzoeksrapport worden opgesteld.

Omgevingsonderzoek

Het microbiologisch onderzoek van gereinigd en gedesinfecteerd materieel en ruimten wordt met behulp van contactafdrukplaatjes en / of swabs uitgevoerd.

Voor de contactafdrukplaatjes zijn een aantal vaste monsterpunten welke periodiek worden bemonsterd om na te gaan wat de hygiënische staat is en of er goed gereinigd wordt. Voor de swabs geldt dat in de tijd monsters worden genomen eveneens om na te gaan wat de hygiënische staat is en of er goed gereinigd wordt. Ieder monsterpunt kan desgewenst worden ingedeeld als high of low . High care zijn oppervlakken die de productkwaliteit direct kunnen beïnvloeden. Voorbeelden van Low care oppervlakken zijn vloeren en wanden.

Aan de monstername gaat een visuele vooraf, omdat het geen zin heeft om zichtbaar vuile oppervlakken te bemonsteren. Wanneer een oppervlak optisch vuil is dan wordt dit wel vermeld en meegenomen in de score. Een uitzondering hierop is het nemen van omgevingsmonsters op de aanwezigheid van monocythogenes. Die moeten juist direct genomen worden voor schoonmaak, omdat er dan eerder aanwijzigingen zijn voor de aanwezigheid van Listeria monocythogenes dan na de schoonmaak.

De beoordeling van de resultaten van agarafdrukken vindt plaats volgens onderstaande norm.

Aantal
kve
Beoordeling
Codering
0 t/m 2Goed0
3 t/m 9Voldoende1
10 t/m 29Matig2
30 t/m 90Onvoldoende3
> 90Slecht4

De resultaten van het onderzoek worden beoordeeld en gearchiveerd. Van ieder onderzoek wordt een rapport opgesteld, dat binnen de organisatie wordt verspreid. Onderzoek effect reiniging van handen (dit is een optioneel onderzoek). Bij het onderzoek op effectiviteit van het wassen en desinfecteren van handen en handschoenen voor het betreden van de productie worden tenminste een aantal personen gecontroleerd door middel van de spoelmethode (bemonstering door de hand in een bemonsteringsvloeistof te brengen) of door een contactafdruk te nemen.

Het lastige van het handenonderzoek is dat geen algemeen geaccepteerde normen bestaan voor een gereinigde en gedesinfecteerde hand. Ook kan het gebeuren dat een gewassen hand een hoger heeft dan een ongewassen. Dit wordt veroorzaakt door bacteriën die van nature in de huid voorkomen en door het wassen naar het oppervlak kunnen komen. De resultaten van het onderzoek worden beoordeeld en gearchiveerd. Van ieder onderzoek wordt een rapport opgesteld, dat binnen de organisatie wordt verspreid (terugkoppeling).

Van alle microbiologische onderzoeken en zeker die in het kader van de Verordening 2073/2005 moeten trendanalyses worden gemaakt.

Afwijkingen

Wanneer resultaten afwijken van de maximale norm dan: Wordt melding gemaakt aan de QA-manager en Productie manager; Bij afwijkingen, die betrekking hebben op onvoldoende reiniging en/of desinfectie worden passende maatregelen genomen. Er wordt extra reiniging en desinfectie toegepast, zeker als er Listeria monocythogenes in de omgevingsmonsters worden aangetroffen. Ook kan er extra en extra instructies opgesteld worden of wordt het reinigings- en desinfectieplan aangepast.

Indien de in gevaar zou kunnen komen dan, doordat er pathogene micro-organismen (of histamine) worden aangetroffen in eindproducten, wordt het opgeroepen en wordt de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit van de overschrijding op de hoogte gesteld (0800-0488). Tevens worden extra maatregelen getroffen om een volgende tegen te gaan zoals beschreven in artikel 7 van de Verordening (EG) 2073/2005. Alle acties worden schriftelijk vastgelegd in een verslag.

Ontroereikende resultaten Ontoereikende resultaten Artikel 7 van de verordening EG 2073/2005

  1. Indien bij het testen aan de hand van de in bijlage I vastgestelde criteria ontoereikende resultaten worden verkregen, nemen de exploitanten van levensmiddelenbedrijven de in de leden 2, 3 en 4 aangegeven maatregelen alsmede andere in hun op HACCP gebaseerde vastgestelde corrigerende maatregelen en andere maatregelen die nodigzijn om de gezondheid van de consument te beschermen. Bovendien nemen zij maatregelen om de oorzaak van de ontoereikende resultaten op te sporen teneinde te voorkomen dat de onaanvaardbare microbiologische besmetting zich herhaalt. Die maatregelen kunnen wijzigingen van de op HACCP gebaseerde procedures of andere toegepaste maatregelen voor levensmiddelenhygiëne omvatten.
  2. Indien bij het testen aan de hand van de in hoofdstuk 1 van bijlage I vastgestelde voedselveiligheidscriteria ontoereikende resultaten worden verkregen, wordt het of de partij levensmiddelen uit de handel genomen of teruggehaald overeenkomstig artikel 19 van Verordening
    (EG) nr. 178/2002. In de handel gebrachte producten die zich nog niet in de bevinden en die niet aan voedselveiligheidscriteria voldoen, mogen echter een nadere behandeling ondergaan waardoor het desbetreffende gevaar wordt weggenomen. Deze behandeling mag alleen worden uitgevoerd door exploitanten van levensmiddelenbedrijven die niet in de detailhandel werkzaam zijn.
    De exploitant van een levensmiddelenbedrijf mag de partij voor andere doeleinden gebruiken dan waarvoor zij oorspronkelijk bestemd was, mits dat geen risico voor de volksgezondheid of de diergezondheid oplevert, mits tot dat gebruik is besloten in het kader van de op HACCP-beginselen gebaseerde procedures en goede hygiënepraktijken en mits de bevoegde autoriteit er toestemming voor heeft verleend.

Meer weten over HACCP en voedselveiligheid?


Wil je meer weten over HACCP en voedselveiligheid? Bekijk dan onze iMIS producten.
Deze zijn speciaal gemaakt om HACCP te managen en up-to-date-te houden.
Daarnaast kun je ook onze trainingen over HACCP en voedselveiligheid volgen.

Interne audits en jaarlijkse QA rapportages training Dag 4 | 24 juni 2022

De dag is verdeeld in een ochtend die zich focust op (interne) audits, en de audit voorbereiding. De middag zal zich focussen op jaar/periodieke rapportages.

iMIS Food Handbook Handboek voor food management

iMIS Food bevat een managementsysteem voor het kwaliteitshandboek. Het handboeksysteem bevat de bedrijfsinformatie, procedures omtrent de voedselveiligheid.

iMIS Food Intranet Bedrijfsintegratie

Met iMIS Food intranet wordt het bedrijf betrokken bij het kwaliteitssysteem. Alle informatie over kwaliteit en voedselveiligheid is op het intranet aanwezig.

We zijn gespecialiseerd in HACCP en voedselveiligheid. Wij stellen een voedselproducent in staat om zelf voedselveiligheid goed te managen. Om dit te bereiken hebben we iMIS Food ontwikkeld. iMIS Food biedt een complete infrastructuur voor HACCP en voedselveilighied, waardoor op efficiënte wijze kan worden voldaan aan wijzigende regelgeving en standaarden voor HACCP. Met de iMIS Food Helpdesk heb je professionele ondersteuning voor inhoudelijke en software vragen.

iMIS Food biedt een complete infrastructuur voor QA zaken, waardoor op efficiënte wijze kan worden voldaan aan wijzigende wetgeving en standaarden.
Met iMIS Food hebben we sinds 2009 al meer dan 1000 audits succesvol behaald!


Maandelijkse iMIS update

Wil jij ook maandelijks de iMIS Food Update ontvangen met info over HACCP en uitgenodigd worden voor onze events? Schrijf je in.